Wola

Fabryki

TOWARZYSTWO CHEMICZNO-FARMACEUTYCZNE D. „MGR KLAWE” SA Drukuj
 
 
 
 
 
ul. Karolkowa 22/44
 
 
Zaczątkiem potężnej firmy farmaceutycznej była apteka założona w 1860 r. przy ówczesnym pl. Św. Aleksandra 10 (ob. pl. Trzech Krzyży) przez mgr Henryka Klawe (1832-1926). Założyciel, absolwent Warszawskiej Szkoły Głównej, dał się poznać jako działacz społeczny, równocześnie próbował swoich sił w publicystyce fachowej. W 1868 r. utworzył przy swojej aptece Laboratorium, produkujące wkrótce 14 własnych specyfików, w tym różnego rodzaju czopki i 10 leków w formie zastrzyków. W Warszawie utarło się powiedzenie: Powiedz coś klawego (gwarowo: fajnego). W odpowiedzi rzucało się którąś z nazw leków produkowanych przez laboratorium magistra Klawe, np. Hemogen-Klawe. W 1875 r. H. Klawe otworzył drugą aptekę u zbiegu ulic Marszałkowskiej i Żurawiej. Równocześnie rozpoczął drukowanie informacji o wytwarzanych przez siebie lekach i nowościach m.in. w wydawanych od 1886 r. „Wiadomościach Farmaceutycznych”. Dwukrotnie, w latach 1886-1895 i w latach 1900-1901, pełnił z wyboru funkcję prezesa Warszawskiego Towarzystwa Farmaceutycznego, a w r. 1912 został mianowany jego członkiem honorowym. W 1892 r. laboratorium przekształcił w fabryczkę pod nazwą Laboratorium Chemiczno-Farmaceutyczne „Mgr Klawe”. W 1906 r. zarząd nad apteką i mieszczącym się przy niej laboratorium przejął syn, prowizor farm. Stanisław A. Klawe (1877-1955). W tym czasie H. Klawe, mimo zaawansowanego wieku, wspólnie z 3 aptekarzami: Edwardem Gessnerem, Zdzisławem Rylem i Kazimierzem Wendą, utworzył Tow. Akc. Przemysłu Farmaceutycznego „Motor”, przejmując w nim 67 akcji o wartości 16.750 rb. Towarzystwo miało zająć się produkcją specyfików, których wytwarzanie było opłacalne jedynie przy szerszej współpracy m.in. surowic, i materiałów opatrunkowych. Był to czas odchodzenia od leków komponowanych w aptekach i przechodzenia do leków gotowych. 
 
 
Podczas I wojny światowej wytwórnia nie poniosła żadnych strat, obydwie apteki pracowały nieprzerwanie. Wiosną 1920 r. H. Klawe sprzedał aptekę przy pl. Trzech Krzyży, natomiast laboratorium przeniósł na ul. Karolkową 22/24 do hal po byłej fabryce szelek i taśm gumowych Adolfa Fabiana. Już jesienią po adaptacji pomieszczeń ruszyła produkcja leków. Z końcem roku bracia Stefan, Wacław i Stanisław Klawowie dokupili za 2.623.233 marek polskich nieruchomość dotykającą do zakładów, położoną przy Karolkowej, o powierzchni 4.647 mkw. i rozpoczęli wznoszenie nowych budynków produkcyjnych. W dniu urodzin ojca - 23.12.1920 r. - zarejestrowali w sądzie Towarzystwo Chemiczno-Farmaceutyczne d. „Mgr Klawe” SA, z kapitałem zakładowym ustalonym na  7.500.000 marek polskich. Na czele spółki stanął inż. technolog Stefan Klawe (1874-1945), jako jej prezes. 
W 1929 r. Stanisław Klawe otrzymał doktorat na Wydz. Farmacji Uniwersytetu w Nancy (Francja). Po powrocie do kraju został prezesem rodzinnej firmy. Jego żona – Janina z Kleinadlów (1892-1950), objęła stanowisko dyrektora handlowego; bracia – inż. Wacław Klawe – dyrektora ekonomicznego; dotychczasowy prezes – inż. Stefan Klawe - został dyrektorem reprezentacji (promocji), a dyrektorem naukowym - dr Meir Mirski. Kapitał zakładowy wynosił 1.500.000 zł (15.000 akcji po 100 zł,). W 1930 r. Towarzystwo kolejny raz powiększyło teren wokół zakładów i tym razem od Wacława Kleinadla (brat Janiny Klawe)  odkupiło przylegającą do zakładów kolonię „Słoneczna” (1.654 mkw.) kosztem 22 tys. zł. Również w tym samym roku nabyte zostały dobra ziemskie Drwalew (ob. Drwalewo) i Lasopole, gdzie założono Instytut Weterynaryjny i rozpoczęto hodowlę zwierząt i ziół na środki lecznicze. 
Z początkiem 1939 r. firma wytwarzała 53 preparaty, opierając się całkowicie na własnej syntezie, 73 specyfiki, 59 intraktów biologicznych mianowanych, 21 tabletek musujących, 33 organopreparaty, 5 soli mineralnych, 57 surowic i szczepionek weterynaryjnych, 20 przetworów chemicznych, 78 płynów iniekcyjnych i 20 rodzajów nici catgut. Wśród wytwarzanych leków były takie jak: Hemogen, Pancreogen, Ovaroggen – zalecane pacjentom przez kilka pokoleń lekarzy. Najstarszym specyfikiem firmy Mgr Klawe była Mąka Mleczna-Klawe (ob. mleko w proszku). W przededniu wybuchu II wojny firma otrzymała zezwolenie na produkcję insuliny wg technologii opracowanej przez zatrudnionego w zakładach inż. Eugeniusza Wertyporocha – produkcję uruchomiono w 1940 r.    
 
 
W 1937 r. Stanisław Klawe ufundował stypendium dla studentów kończących studia farmaceutyczne. Brat jego, inż. Stefa Klawe w 1942 r. ustanowił Fundację Stypendialną im. Hortensji i Stefana małżonków Klawe, mającą nieść pomoc niezamożnej młodzieży chrześcijańskiej (dziewczętom i chłopcom) do 21 roku życia, uczącej się w szkołach średnich. Na środki finansowe fundacji miało się składać 2.000 akcji rodzinnej firmy, zdeponowanych w BGK w Warszawie oraz dochody z nieruchomości przy pl. Trzech Krzyży 10. 
 
Firma wydawała 3 własne czasopisma, będące miesięcznikami (Medycyna Współ-czesna, Medycyna Weterynaryjna i Farmacja) i kalendarze; finansowała zakłady do-broczynne kościoła ewangelicko-augsburskiego, miasta i doraźnie pomagała i prowadziła zbiórki docelowe. Pracownicy korzystali z opieki socjalnej dostępnej w zakładach o po-dobnym standardzie.
 
 
1.05.1940 r. do zakładów przy ul. Karolkowej wkroczyli Niemcy z żądaniem odstąpienia firmie Ostpreussiches Asid Serum Institut Gesellschaft (GmbH) z Królewca - 82,2% akcji spółki. Niemiecka firma nie tylko przejęła akcje, ale również warszawską fabrykę razem z dobrami ziemskimi Drwalew i Lasopole. Po wybuchu powstania członkowie niemieckiego zarządu uciekli. 23. 07.1945 r. Stanisław A. Klawe reaktywował Tow. Chemiczno-Farmaceutyczne d. „Mgr Klawe” z kapitałem 1.500.000 zł. W 1946 r. na polecenie władz podporządkowano reaktywowaną spółkę Centralnemu Zarządowi Przemysłu Chemicznego, a 23.05.1947 r. powołano tymczasowy zarząd, co było równoznaczne z nacjonalizacją. Fabryka przejęta została przez Polfę. Janina i Stanisław Klawowie usilowali jeszcze raz reaktywować firmę, tym razem pod zmienioną nazwą Laboratorium „Dr St. Klawe”, ale i to się nie powiodło, oboje zostali usunięci z firmy.        
 
 
Dzisiejsze Zakłady Polfa SA – mieszczące się w zabudowaniach b. Towarzystwa Chemiczno-Farmaceutycznego d. „Mgr Klawe” SA, przy ul. Karolkowej 22/24 - są jednymi z niewielu, które do chwili obecnej istnieją i pozostały w branży. Pałac w Drwalewie został już po 1990 r. sprzedany, podobnie jak inne nieruchomości należące do firmy i rodziny Klawe.
 
 
 
 


 
 

Reklama

No images