Wola

Fabryki

FABRYKA GARBARSKA P.F. „BRACIA PFEIFFER” Drukuj
 
 
 
 

 
ul. Smocza 43
 
Powstała w 1750 r. na Pradze, założona przez Waltera Pfeiffra (ur. 1712 w Wirtembergii). Produkowała skóry podeszwowe, juchtowe, chromowe i wszelkie inne. Warsztat po ojcu przejął Stanisław Fryderyk (1819-1890) i przeniósł go na ul. Leszno 48. W 1854 r. zakład przekształcony w fabrykę przeprowadził się do nowych pomieszczeń przy ul. Smoczej 43. Wyprawiane w nim skóry końskie, krowie i cielęce zyskały uznanie i zdobywały liczne nagrody oraz medale na wystawach międzynarodowych. Pracownicy korzystali z kasy chorych, zapomogowo-pożyczkowej, ambulatorium i apteki, a emeryci i inwalidzi również mieli kasy przezorności. W zakładowej ochronce 150 dzieci robotniczych uczyło się potajemnie czytać, pisać i rachować po polsku. Pfeiffer był inicjatorem i przewodniczącym komitetu powołanego dla wzniesienia budynku piętrowego przy pl. Ewangelickim (ob. pl. Małachowskiego), na pomieszczenie kancelarii, sali dla konfirmantów oraz mieszkań dla urzędników zboru ewangelicko-augsburskiego.     
 
 
W latach osiemdziesiątych XIX w. garbarnię przejęli synowie: Władysław Ignacy (1854-1898), Stanisław Leopold (1856-1929) i Mieczysław Sylwester (1861-1918), którzy przekształcili zakład w spółkę „Bracia Pfeiffer”, która zatrudniała 480 robotników, a jej roczna produkcja szacowana była na 4.300 tys. rb. Przy fabryce powstał Skład Skór Fabryki Garbarskiej „Braci Pfeiffer”. 
 
 
W 1904 r. pod tym adresem powstało przedsiębiorstwo o nazwie Połączone Fabryki Garbarskie pod firmą „Bracia Pfeiffer, Szlenkier i Temler”. W skład zarządu weszli przedstawiciele trzech rodzin. Jak głosiły reklamy, nowa firma zajmowała się wyrobem skórek cielęcych, barwionych na czarno, w groszek lub gładko i na kolorowo w rozmaitych odcieniach; skórek baranich i kozłowych również na czarno i kolorowo; skórek juchtowych; skór pasowych i kruponów na pasy; skór podeszwowych wszystkich gatunków; skór końskich na wierzchy tzw. towar hamburski.
 
 
Po zakończeniu wojny na czele firmy stanął Stanisław Aleksander Pfeiffer (1885-1963), który wraz z braćmi stryjecznymi: Władysławem Aleksandrem (1881-1936), Bolesławem Kazimierzem (1885-1932) i Kazimierzem Ludwikiem (1893-1963) odbudował  garbarnię i ponownie ją uruchomił. Plany rozwoju zniweczył ogólnoświatowy kryzys: przedsiębiorstwo w wyniku zadłużenia przeszło na własność Banku Spółek Zarobkowych. Pragnąc ratować rodzinną firmę, Stanisław A. Pfeiffer wydzierżawił od banku budynki przemysłowe i jako dyrektor techniczny kierował zakładem aż do 1944 r. Posiadało ono przedstawicielstwo na województwo wołyńskie, w Równem, przy ul. Handlowej 9, na którego czele stał Jan Babicki. 
 
 
Podczas okupacji garbarnia Braci Pfeiffer znalazła się na pograniczu getta, a po wybuchu w 1943 r. powstania żydowskiego stała się składem broni Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB), współpracowała z Armią Krajową (AK) i starała się nieść pomoc wszystkim potrzebującym. Nie istnieje już zespół budynków dawnej garbarni „Braci Pfeiffer” – na jego miejscu stoi hipermarket „Klif”.
 
 
 
 

Reklama

No images